छठपर्व तराईदेखि हिमालसम्म फैलिँदै, सामाजिक सद्भावको पर्व बन्दै
काठमाडौँ, कात्तिक २९ । तराई मधेशमा परम्परागत रूपमा मनाइँदै आएको छठपर्व पछिल्लो समय पहाड र हिमालसम्म विस्तार हुँदै गएको छ। धार्मिक आस्थासँगै सामाजिक सद्भाव, सांस्कृतिक पहिचान र एकताको पर्वका रूपमा छठको महत्व बढ्दै गएको छ।
केही दशकअघिसम्म मिथिला क्षेत्रका हिन्दु समुदायमा सीमित छठ अहिले विभिन्न धर्म, जाति र समुदायका मानिसले मनाउन थालेका छन्। मुस्लिम समुदायका सदस्यले समेत छठमा सूर्यलाई अर्घ दिने परम्परा अपनाएका छन्।
समाजशास्त्रीहरूका अनुसार तराई मधेशबाट पहाडी क्षेत्रमा भएको बसाइँसराइ र स्थानीय समुदायको सहभागिताले छठको विस्तार भएको हो। यस पर्वले जातीय, धार्मिक, भाषिक र लैङ्गिक विभेदभन्दा माथि उठेर सामाजिक एकता र सद्भाव कायम गर्न सहयोग पुर्याएको छ।
नेपाल सरकारले यस वर्ष छठपर्वका अवसरमा दुई दिन सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेपछि पर्वले राज्यस्तरमा थप सम्मान र मान्यता पाएको छ।
छठपर्व कात्तिक शुक्ल चतुर्थीदेखि सप्तमीसम्म चार दिन मनाइन्छ। नहाय–खाय, खरना, अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ र उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिने मुख्य विधि यस पर्वमा गरिन्छ। सप्तमीको बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिएपछि व्रत समापन हुन्छ।
सूर्यको उपासना, सन्तान प्राप्ति, सुख, समृद्धि र पारिवारिक कल्याणको कामनासँग जोडिएको छठ अहिले नेपालको सांस्कृतिक विविधतालाई एकतामा बाँध्ने महत्वपूर्ण पर्वका रूपमा विकसित हुँदै गएको छ।